|
 Yağlıdere, Giresun'a 45 kilometre uzaklıkta, dağların arasında yeşilliklerle örülmüş tipik bir
Karadeniz kasabası. Bu ilçeyi diğer yerleşim bölgelerinden ayıran özellik ise ilçe nüfusunun iki katı kadar Yağlıderelinin Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşıyor olması.
1970'li yıllarda iki terzi ile başlayan göç sonucu Amerika'daki Yağlıdereli sayısı günümüzde 15 bine ulaşmış durumda. İlçedeki iş olanaklarının kısıtlı olması nedeniyle Amerika sevdası hala bitmeyen Yağlıdereliler, her yıl yaklaşık 100 hemşehrilerini daha Amerika'ya göndermeye devam ediyor. Köyden dışlanan Rum çocuğu göç furyasını başlattı Yağlıdere'den Amerika'ya göç furyasının başlamasının öyküsü de ilginç. Yağlıdere Belediye Başkanı Abdurrahman Kırhasanoğlu'nun anlatımına göre, ilçenin Hisarcık Köyü'nde yaşayan Lefter adında bir Rum çocuğu köylüler tarafından dışlanır. 1960'lı yıllarda yaşanan bu olayın ardından önce Yunanistan'a ardından Amerika'ya göç eden Lefter, bir gün kendisini büyüten kadını ziyaret etmek için Hisarcık Köyü'ne döner ancak kadının öldüğünü öğrenir. Çok üzülen ve büyümesinde emeği çok olan kadına bir mezar yaptıran Lefter bir süre köyde kalır, ardından Amerika'ya döner. Ancak Hisarcıklı Köyü'nde tanıştığı kendisine iyi davranan İzzet Aydın ve Hasan Kahya isimli köylüleri unutmaz. Jest olarak da bu iki ismi yaşadığı New York'a davet eder. Lefter'i ziyarete giden Hisarcıklı İzzet ve Hasan, Yağlıdereliler'in Amerika'yı keşfetmesinin de öncüsü olur. Önce bu iki ismin akrabaları, ardından başka isimler Amerika'ya adeta bir göç dalgası halinde gider ve yerleşir. "Gelenler şaşırıyor"
Belediye Başkanı Abdurrahman Kırhasanoğlu, Amerika'da yaşayan Yağlıdereli sayısının 15 bine ulaştığını tahmin ettiklerini belirterek, "Daha çok Newyork civarında yaşıyorlar. İlçeye yatırımlarını genellikle gayrımenkul alımı şeklinde gerçekleştirdikleri için de gelişme olmuyor. Bu da işsiz gençlerin ilçeyi terk etmesinin önünü açıyor. Geçtiğimiz günlerde Amerika'da düzenlenen Yağlıdereliler gecesine katıldım. Yeni Dünya'daki hemşehrilerimize, işsizlik sorununu çözmeleri için ilçede iş yeri açmalarını, yatırım yapmalarını tavsiye ettim. Hepsi olumlu baktı. Amerika'da bu kadar hemşehrisi yaşayan bir ilçenin daha fazla gelişmiş olması gerekir. Yağlıdere'nin adı herkes tarafından konuşuluyor ama buraya gelenler 'Yağlıdere burası mı?' diye hayret içinde kalıyor. Biz de bu görüntüyü yıkmak ve Yağlıdere'yi daha gelişmiş bir şehir hale getirmek için çaba harcıyoruz. Amacımız buraya gelenlere hayal kırıklığı yaşatmamak" dedi.
Başkan Kırhasanoğlu, son yıllarda Amerika'ya vize almanın zorluğuna da dikkat çekerek, "Önceki yıllardaki gibi kaçak yollarla giden olmuyor. Herkes yasal olarak gitmeye çalışıyor. Ama turist vizesi almak da son yıllarda zorlaştı. Ancak her sene lotodan Amerika'ya giden mutlaka oluyor. Bu da başvuruları artırıyor" diye konuştu.
Bütün kardeşleri Amerika'da
Yağlıdere'de kuyumculuk yapan, ayrıca Amerika'ya vize ve loto başvurularını organize eden Ahmet Bayram da, ailesinin tamamına yakınını Amerika'ya gönderenlerden. 6 kardeş olduklarını vurgulayan Ahmet Bayram, biraz da duygulanarak ekliyor: "5 kardeşim de Amerika'da. Bir ben kaldım burada." Göçün 1996 yılından itibaren yoğun bir şekilde yaşandığını belirten Ahmet Bayram, "Yıllardır başvuruları alarak Amerika'ya gönderiyorum. Onceki yıllarda loto için başvurular posta ile yapılırdı. Talep çok fazlaydı ve 1 yılda yaklaşık 4 bin kişi başvuru yapıyordu. Hatta önceden kaçak gidenler bile Amerika'dan başvuru yaparlardı. Kabul edildikleri takdirde Türkiye'ye döner ve kazandığı hakla yeniden Amerika'ya giderdi. Benim 5 kardeşim de şu an Amerika'da. Ağabeyim Orhan orada da aile mesleğimiz olan kuyumcu dükkanı açtı. Aynı zamanda Amerika Giresunlular Derneği Başkanlığı'nı yapıyor. Ancak geçen yıllarda başvurular giderek azaldı. Amerika bazı kriterler koydu. Buna rağmen her yıl yüze yakın kişi vize alarak, ortalama 5 kişi de lotodan hak kazanarak Amerika'ya gidiyor" dedi.
"Obama başkan seçildikten sonra başvurular arttı"
Obama'nın başkan seçilmesinin ardından başvuru şartlarında iyileştirme yapıldığını da sözlerine ekleyen Ahmet Bayram, "11 Eylül saldırısından sonra vize almak çok zorlaştı. Bu nedenle başvurular azaldı. Sadece yakınları tarafından talep edilenler Amerika'ya gidebildi. Ancak Obama başkan seçildikten sonra başvuru şartlarında esneklik yapıldı ve başvurular yine arttı" ifadesini kullandı.
"New York değil, New Yağlıdere"
Muhtarlar Derneği Başkanı Eşref Pul da, Amerika'ya giden Yağlıdereliler'in genellikle New York ve New Jersey'de yaşadığına dikkat çekerek, hemşehrileri arasındaki en ünlü espriyi söylüyor: "Amerika'da çok Yağlıdereli olduğu için New York değil, New Yağlıdere diyoruz." Eşref Pul, Amerika'daki Yağlıdereliler'in ilçeye katkısı konusunda memnun olduğunu da belirterek, "Geçim fındığa dayalı olduğu için gidenlerin sayısı her geçen yıl arttı. Gidenler de ilçelerini unutmadı ve katkılarıyla mağduriyetler giderildi" dedi.
Geri dönenler de var
Yağlıdereli gençlerin en büyük hayali Amerika'ya gidip iyi bir iş sahibi olmak, kaderlerini değiştirmek. Ancak yeni dünyanın nimetlerinden umduğunu bulamayanlar da var. 2001 yılında Amerika'ya giden ancak 5 yıl çalıştıktan sonra Yağlıdere'ye dönerek kendi işini kuran fırıncı Mustafa Turan da, 'Amerikan Rüyası' kısa sürenlerden. Turan hemşehrilerine göre kısa süren Amerika macerasını şu sözlerle anlatıyor: "Amerika'ya gidenler iyi şeyler anlattıkları için ilgimi çekti ve ben de başvurdum. Turist vizesi alarak gittim. Kaldığım süre içinde boyacılık yaptım. Günde 16 saate kadar çalıştığımız için sosyal yaşantımız da yoktu. Ailem de burada olduğu için fazla kalamadım ve döndüm. Burada kendi işyerimi açtım. Amerika'ya gitmek isteyenlere gitmemelerini öneriyorum. Çünkü burada 8 saat çalışan bir kişi orada 15 - 16 saat çalışmak zorunda kalıyor. Burada da aynı süre çalışsa aynı parayı kazanır. Fakat yılda 100'e yakın kişi hala Amerika'ya gidiyor."
"Türkiye'de yedek parçacı, Amerika'da kasap"
Amerikan Rüyası'ndan erken uyananlardan birisi de Bahtiyar Kılıç.. Yağlıdere'de oto yedek parçacılığı yaparken, Amerika'da yaşayan ağabeyinin talebi üzerine eşini de alarak Yeni Dünya'nın yolunu tutmuş Bahtiyar Kılıç... Ama şimdi gittiğine pişman bir şekilde macerasını anlatıyor: "Herkesin gelir seviyesi düşük olduğu için dolar hevesi ile başladı bu sevda. Ben de herkes gidince merak ettim ve Amerika'da bulunan ağabeyimin yaptığı talep doğrultusunda eşimi de alarak gittim. Oto yedek parçacısıyım ama ağabeyimin marketinde çalışmak için kasaplığı öğrendim. Fakat market kapanınca işsiz kaldım. 3 - 4 ay gezdik, her yeri gördük. Daha sonra bir pizzacıda çalışmaya başladım. Gelir ile gider aynı olunca dönmek istedim. Rüyalar alemi denilen Amerika söylendiği gibi değilmiş. Buna rağmen vatandaşlık hakkı kazandım. Her sene yine giderim ama gezmeye." Bahtiyar Kılıç, Amerika'da yaşayan hemşehrilerine sitem etmekten de geri kalmıyor; "Orada para kazananlar ilçesine yatırım yapmak yerine Antalya'da daire veya otel satın alıyor. Buraya yatırım yapmayı kimse düşünmüyor. Buraya yatırım yapılırsa ilçemiz herkesin beklediği gibi gelişir, güzelleşir."
YAĞLIDERE
Giresun kent merkezine 45, Karadeniz Sahil Yolu'na 16 kilometre uzaklıktaki Yağlıdere ilçe merkezinin nüfusu 8 bin 100. 1 tane beldesi ve 36 köyü bulunan ilçenin tüm nüfusu 19 bin 280'e ulaşıyor. Espiye'ye bağlı nahiye statüsündeyken 1987'de ilçe olan Yağlıdere'nin en büyük geçim kaynağı fındık. Köylerde hayvancılık da yapılıyor. İlçede herhangi bir sanayi kuruluşu ve fabrika da bulunmuyor. KAYNAK : DHA
|
Yorumlar